Ev Sistemleri Nedir? Placidus, Eşit Ev, Tam Burç ve Porfiri
Doğum haritası hesaplarken karşınıza çıkan ev sistemi seçeneği, on iki evin sınırlarının hangi yöntemle çizileceğini belirler. Dört yöntemin farkını ve hangisini seçebileceğinizi anlatıyoruz.
Doğum haritası hesaplarken formda "Ev sistemi" adında bir seçenek görürsünüz. Yanında Placidus, Eşit Ev, Tam Burç ve Porfiri gibi pek tanıdık gelmeyen adlar yazar. Bu seçim, haritanızdaki on iki evin sınırlarının hangi yöntemle çizileceğini belirler. Kısa cevabı baştan verelim: emin değilseniz Placidus'ta kalın. Bu yazıda dört yöntemin nasıl çalıştığını, haritanızda neyi değiştirdiğini ve hangi durumda hangisini seçebileceğinizi anlatıyoruz. Okurken kendi haritanızı doğum haritası sayfasından çıkarıp yanınızda tutabilirsiniz.
Evler Neyi Anlatır?
Bir doğum haritasında iki çember üst üste durur. Burçlar bir gezegenin nasıl davrandığını anlatır, evler ise bu davranışın hayatın hangi alanında ortaya çıktığını. Venüs Boğa'daysa sevgisini sakin, sabırlı ve dokunsal bir biçimde gösterir. Aynı Venüs 10. evdeyse bu özellik en çok iş hayatında ve toplum önündeki duruşta görünür.
Burçlar kuşağı herkes için aynıdır. Evler ise doğduğunuz anın ve yerin ufkuna göre kurulur. Bu yüzden ev hesabı için doğum tarihi yetmez, saat ve şehir de gerekir. Her evin hangi konulara baktığını evler rehberinde tek tek bulabilirsiniz.
Dört Ana Nokta
Her ev sistemi aynı dört noktadan yola çıkar:
- Yükselen (ASC): Doğduğunuz anda doğu ufkunda yükselmekte olan derece.
- Alçalan (DSC): Batı ufkunda batmakta olan derece, yükselenin tam karşısı.
- Gökyüzü Ortası (MC): Güney yönünde, meridyenin en tepesindeki derece.
- Gökyüzü Dibi (IC): MC'nin tam karşısı, ayaklarınızın altında kalan nokta.
Bu noktalar seçtiğiniz sistemden bağımsızdır. Yükselen dereceniz hangi yöntemde olursa olsun aynı çıkar. Sistemleri birbirinden ayıran, bu noktaların arasında kalan boşluğun on iki eve nasıl paylaştırıldığıdır.
Neden Tek Bir Doğru Yöntem Yok?
Gökyüzü bir küredir, harita ise düz bir çember. Güneş'in yıl boyunca izlediği yol, yani ekliptik, Dünya'nın ekvatoruna yaklaşık 23,5 derece eğiktir. Bu eğiklik yüzünden burçlar ufuktan aynı hızla yükselmez. Türkiye'nin enleminde bazı burçlar bir saat kadar sürede doğar, bazılarının yükselmesi üç saate yaklaşır.
Küreyi on iki parçaya bölmenin birden fazla geometrik yolu vardır. Kimi yöntem zamanı esas alır, kimi ekliptik üzerindeki dereceleri, kimi de doğrudan burçları. Astrologlar iki bin yılı aşkın süre boyunca bu soruya farklı cevaplar verdi ve bugün kullanılan sistemler bu cevapların en yaygın olanları.
Placidus
Batı astrolojisinde bugün en çok kullanılan sistemdir. Adını 17. yüzyılda yaşamış İtalyan keşiş ve matematikçi Placidus de Titis'ten alır. Placidus zamanı esas alır: bir derecenin doğu ufkundan Gökyüzü Ortası'na çıkması için geçen süreyi üç eşit parçaya böler ve ev uçlarını bu sürelere göre yerleştirir. Ufkun altında kalan yarı için de aynı hesap yapılır.
Bu yüzden evler farklı genişlikte çıkar. Türkiye'nin enlemlerinde fark makul ölçülerde kalır. Kuzeye çıktıkça bazı evler çok genişler, bazıları daralır. Kutup dairesinin ötesinde, kabaca 66 derecenin üstünde, bazı dereceler hiç doğmaz ya da hiç batmaz ve sistem hesaplanamaz hale gelir. 12astroloji bu enlemlerde doğan biri için Placidus seçilse bile haritayı Porfiri ile çizer.
Placidus'un yaygınlaşmasının pratik bir nedeni de var: 19. ve 20. yüzyılda İngilizce konuşulan dünyada en çok kullanılan efemeris ve ev tabloları bu sisteme göre basıldı. Bugün okuduğunuz astroloji kitaplarının ve sitelerinin çoğu Placidus evleriyle yazılır. Bu sistemde MC her zaman 10. evin, IC de 4. evin ucudur.
Eşit Ev
En sade yöntemdir. Yükselenin derecesi 1. evin ucu olur ve sonraki her ev bir öncekinden tam 30 derece sonra başlar. Yükselen Aslan'ın 12. derecesindeyse 2. ev Başak 12'de, 3. ev Terazi 12'de başlar ve çember bu şekilde tamamlanır.
Kökleri antik çağa uzanır. 20. yüzyılda İngiltere'de Margaret Hone gibi astrologların ders kitaplarıyla yeniden popüler oldu. Her enlemde aynı şekilde çalışır. Dikkat edilmesi gereken nokta MC'dir: bu sistemde Gökyüzü Ortası bir ev ucu değildir ve doğum yerine ve saatine göre 9., 10. ya da 11. evde durabilir. Eşit Ev kullanan astrologlar MC'yi ayrı bir hassas nokta olarak okur.
Tam Burç
Bilinen en eski ev yöntemidir ve Helenistik astrolojinin temelini oluşturur. Yükselen hangi burçtaysa o burcun tamamı 1. ev sayılır, sonraki burç 2. ev, ondan sonraki 3. ev olur. Yükselen Aslan'ın kaçıncı derecesinde olursa olsun 1. ev Aslan 0'da başlar, 2. ev Başak, 3. ev Terazi olur.
Bu yöntemde ev ile burç aynı sınırı paylaşır. Bir gezegenin hangi evde olduğunu bulmak için burcuna bakmak yeterlidir. Yukarıdaki örnekte Merkür Terazi'deyse 3. evdedir. Hint astrolojisi de evleri büyük ölçüde bu mantıkla kurar. Antik metinlerin 20. yüzyılın sonlarında yapılan yeni çevirileriyle Batı'da yeniden ilgi gördü ve bugün geleneksel astrolojiyle çalışanlar arasında yaygın.
Tam Burç'un pratik bir avantajı da var: doğum saatiniz birkaç dakika şaşsa bile yükselen aynı burçta kaldığı sürece evleriniz değişmez. Güneş burcu yorumları da bu yöntemin bir çeşidini kullanır ve Güneş'in bulunduğu burcu 1. ev kabul eder. 12astroloji'deki günlük burç yorumları bu mantıkla yazılır. Batı ve Hint astrolojisinin farklarını merak ediyorsanız Vedik ve Batı astrolojisi yazımıza bakabilirsiniz.
Porfiri
Adını 3. yüzyılda yaşamış Yeni Platoncu filozof Porphyrios'tan alır. Dört ana nokta arasında kalan dört çeyreğin her birini derece olarak üç eşit parçaya böler. Yükselen ile Gökyüzü Dibi arası 96 derece tutuyorsa 1., 2. ve 3. evlerin her biri 32 derece olur.
Placidus gibi dört ana noktayı ev ucu olarak kullanır ve evler yine farklı genişlikte çıkar. Fark, hesabın zamana değil doğrudan derecelere dayanmasıdır. Bu yüzden her enlemde sonuç verir. Placidus ile aynı dört köşeyi paylaştığı için sonuçları çoğu zaman ona yakındır ve Placidus'un çalışmadığı kuzey enlemlerinde iyi bir yedek olur.
Dört Sistem Bir Bakışta
| Sistem | Evleri nasıl böler? | MC ev ucu mu? | Kutup bölgesinde |
|---|---|---|---|
| Placidus | Zamana göre; evler farklı genişlikte | Evet | Hesaplanamaz |
| Eşit Ev | Yükselenden başlayıp 30'ar derece | Hayır | Çalışır |
| Tam Burç | Her burç bir ev | Hayır | Çalışır |
| Porfiri | Her çeyrek üç eşit parça | Evet | Çalışır |
Ev Sistemi Haritanızda Neyi Değiştirir?
Önce değişmeyenler: gezegenlerin burçları, aralarındaki açılar, yükselen ve MC dereceleri hangi sistemi seçerseniz seçin aynı kalır. Değişen iki şey vardır: ara evlerin uçları ve bir evin sınırına yakın duran gezegenlerin hangi evde göründüğü.
Yükseleni Aslan 25 derecede olan bir harita düşünelim. Alçalan, yani 7. evin ucu, Kova 25 dereceye düşer. Venüs Kova'nın 20. derecesindeyse Placidus'ta 7. evin ucuna henüz ulaşmamıştır ve 6. evde görünür. Tam Burç'ta ise Kova'nın tamamı 7. ev olduğu için aynı Venüs 7. evdedir. Birinci okumada Venüs gündelik iş ve sağlık düzeni içinde, ikincisinde ilişkiler alanında yorumlanır.
Haritanızda böyle sınırda duran gezegenler varsa iki evin anlamını birlikte okumak çoğu zaman en dengeli sonucu verir. Bazı astrologlar bir sonraki evin ucuna beş dereceden yakın duran gezegeni zaten o evde sayar. Sınırdan uzak duran gezegenler ise hangi sistemle bakarsanız bakın büyük olasılıkla aynı evde kalır.
Hangisini Seçmelisiniz?
- Astrolojiye yeni başlıyorsanız Placidus: Okuduğunuz kitapların, yorumların ve sitelerin büyük kısmıyla aynı dili konuşursunuz. 12astroloji'de de varsayılan seçenek budur.
- Doğum saatinizden emin değilseniz Tam Burç: Yükselen burcunuz doğru olduğu sürece evleriniz küçük saat hatalarından etkilenmez. Saatiniz hakkında hiç fikriniz yoksa önce rektifikasyon aracıyla en olası saati bulmayı deneyebilirsiniz.
- Kutup dairesine yakın bir yerde doğduysanız Eşit Ev ya da Porfiri: Kuzey Norveç, İsveç ve Finlandiya'nın kuzeyi gibi yerlerde Placidus güvenilir sonuç vermez.
- Geleneksel ya da Hint astrolojisiyle ilgileniyorsanız Tam Burç: Antik metinlerdeki teknikler bu evlerle kurulmuştur.
Size hangisinin daha çok uyduğunu görmenin en kolay yolu denemektir. Aynı haritayı iki farklı sistemle çıkarın ve ev değiştiren gezegenlere bakın. Hangi okuma hayatınızda olup bitenlere daha yakın geliyorsa bir süre o sistemle devam edin.
12astroloji'de Ev Sistemini Değiştirmek
Doğum haritası ve relokasyon haritası formlarında, doğum bilgilerinin altında "Ev sistemi" seçeneğini bulursunuz. Hesaplamadan sonra sonuç sayfasındaki "Ev başlangıçları" bölümünü açarak her evin hangi burcun kaçıncı derecesinde başladığını görebilirsiniz. Formu farklı bir sistemle yeniden göndermek ve iki sonucu karşılaştırmak birkaç saniye sürer.
Ev sistemlerinin kısa özetlerini ve on iki evin anlamlarını evler rehberinde de bulabilirsiniz. Ev yerleşimlerini yorumlamaya nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız doğum haritası nasıl okunur yazımız iyi bir başlangıç olur.
Sık sorulanlar
Ev sistemini değiştirince burcum ya da yükselenim değişir mi?
Hayır. Güneş, Ay ve diğer gezegenlerin burçları, yükselen burcunuz ve MC aynı kalır. Değişen yalnızca ara evlerin uçları ve sınıra yakın duran gezegenlerin hangi evde göründüğüdür.
Placidus mu daha doğru, Tam Burç mu?
İkisinin de uzun bir geçmişi ve savunucuları var; astrologlar arasında bu konuda bir uzlaşma yok. Placidus modern Batı astrolojisinin ortak dilidir, Tam Burç ise antik tekniklerin ve Hint astrolojisinin temelidir. Haritanıza ikisiyle de bakıp hangisinin hayatınızı daha iyi anlattığına kendiniz karar verebilirsiniz.
Doğum saatimi bilmiyorsam ev sistemi seçmenin bir anlamı var mı?
Saat olmadan evler ve yükselen hesaplanamaz, bu yüzden seçim sonucu değiştirmez. Formda saatinizi bilmediğinizi işaretlerseniz gezegenlerin burçları ve açılar yine hesaplanır. Hayatınızdaki önemli olayların tarihlerini biliyorsanız rektifikasyon ile olası doğum saatinizi bulmayı deneyebilirsiniz.
Koch, Regiomontanus gibi başka ev sistemleri de var mı?
Evet. Koch, Regiomontanus, Campanus, Alcabitius ve Topocentric gibi pek çok sistem tanımlanmıştır. 12astroloji en çok kullanılan ve birbirinden en belirgin şekilde ayrılan dört yöntemi sunar: Placidus, Eşit Ev, Tam Burç ve Porfiri.
- ev sistemi
- Placidus
- eşit ev
- tam burç
- Porfiri
- evler
- doğum haritası
Yorumlar
Henüz yorum yok. Düşüncelerinizi ilk siz paylaşın.